قدم پانزدهم) محاســبه نفــــس

اگر ما خیال کنیم به صرف این که امیرالمومنین را، به زبان تعریف و ستایش کنیم یا محبت او را در دل داریم ،خدای متعال و خود امیرالمومنین از کج رویها، از سیاه کاریها و از بدیهای ما صرف نظر میکنند، بدانیم که این منطق امیرالمومنین نیست. منطق امیرالمومنین، سلوک راه خداست .شیعه یعنی کسی که دنبال امیرالمومنین به راه می افتد. حالا یک وقتی خطایی، اشتباهی، گناهی کسی می کند، آن بحث دیگری است ،استغفار باید بکند، اما دلخوش کردن به انتساب به امیرالمومنین و کم و کوچک شمردن تخلف از راه خدا، به هیچ وجه در منطق امیرالمونین پذیرفته نیست.

نایب امام زمان، امام خامنه ای

قدم پانزدهم) محاســبه نفــــس

محاسبه نفس

راه غلبه بر نفس، محاسبه است. بعضي اولياء خدا يك دفتري همراه خود داشتند و هر كاري كه مي‌كردند مي‌نوشتند، در آخر روز هم نشسته و حساب كارهاي خود را مي‌كردند كه ما در اين روز، چه كرديم، چه مقدار، اطاعت خداوند متعال را نموديم، چه مقدار سرپيچي و نافرماني كرديم.پانزدهمین قدم در راه خودسازی محاسبه اعمال است...

 
« لا يكون العبد من المتقين حتي يحاسب نفسه اتم من محاسبة شريكه و الشريكان انما يحتسبان بعد العمل »
بنده از زمره ي متقين محسوب نمي شود  تا آنكه به حساب خود برسد تمام تر از آنكه به حساب شريكش مي رسد و دو شريك پس از انجام كار به حساب همديگر مي رسند.


رسول اكرم صلي الله عليه و آله


در قدیم علمای اخلاق و مربیان، دستور محاسبه نفس می‏دادند. محاسبه نفس یعنی از نفس حساب‏ کشیدن که چه کار کردی و چه کار نکردی. چرا فلان جا اینطور کردی و چرا فلان‏ وقت اینطور نکردی؟ مانند یک نفر بازرس و رئیس که مأموری را تحت‏ بازرسی و بازپرسی و تحقیق قرار می‏دهد، اگر عامل احیاناً خوب جواب داد و خوب عمل کرده بود پاداش می‏گیرد و اگر نه، توبیخ می‏شود و احیاناً جریمه‏ می‏شود و به زندان می‏افتد و کیفر می‏بیند. ممکن است کسی چنین تصور کند که‏ محاسبه نفس کار ریاضت کشان و ارباب سیر و سلوک است و اما مردم عادی‏ معنی ندارد که برای خود محاسبه نفس داشته باشند.
این طور تفکر اشتباه است، اولاً قرآن کریم که ابتکار این دستور را کرده و همچنین‏ اولیاء دین، این دستور را مخصوص یک دسته معین نکرده‏اند. در آیه‏ای که‏ در آغاز گفتار ترجمه‏اش را ذکر کردیم همه اهل ایمان را مخاطب قرار داده‏، یعنی اگر کسی ایمان دارد به حساب و کتابی در جهان و به اینکه عمل گم‏ نمی‏شود باید محاسبه نفس داشته باشد.

حضرت علی علیه السلام می‏فرماید: " از نفس خود حساب بکشید قبل از آنکه از نفس شما حساب بکشند ". مگر در جهان‏ دیگر تنها از ریاضت کشان و ارباب سیر و سلوک حساب می‏کشند؟! نه، از همه مردم حساب می‏کشند. پس هر کس که ذره‏ای ایمان به عدالت حق و روز جزا و تأثیر اعمال در سرنوشت و سرانجام دارد باید از نفس خود مراقبت‏ کند و آن را وانگذارد و از آن حساب بکشد.

 http://www.sahebzaman.org/images/stories/other/emamali-mohasebe.jpg

پیشنهاد ما برای عملی کردن این قدم از قدمهای خودسازی، تهیه لیستی از مجموعه کارهای بد و زشت و  کارهای خوب و نیکویی ست که غالبا به آن مبتلا هستیم. از اینرو به عنوان نمونه در ادامه این مطلب جدول محاسبه نفسی آورده شده است که طبیعتا پیشنهادات نویسنده مطلب بوده و هر کس فراخور احوالات خود میتواند اعمال بیشتری از موارد ذکر شده در جدول برای خود اضافه کند.

نحوه استفاده این جدول بدین شرح است که :
فرد در اول روز مشارطه ای با خود و خدایش می کند و در طول روز مراقبه ای جدی بر مشارطه خود می نماید و در شب هنگام قبل از خواب به تکمیل نمودن این جدول بدین صورت که تعداد دفعات انجام عمل را یادداشت می نماید.
مثلا چند غيبت؟ چند تهمت؟ چند غضب بيجا؟ چند نماز اول وقت ؟ چند وفاي به عهد؟ و ... 
براي كارهاي نيك خداوند را شكر كنيم و استمرار آن ها را تمنا نماييم و براي زشتي ها كه خداي نكرده مرتكب شديم چاره اي بينديشيم و جبران كنيم و آخر توبه نماييم و تصميم جدي بگيريم ديگر آن را تكرار نكنيم و خلاصه پاك به خواب برويم كه شايد آن خواب را بيداري درين دنيا نباشد.
در جدول دو خانه ي خالي نيز وجود دارد. دليل خالي بودن آن خانه ها اين است كه خود شخص گناهان خاصي را كه در اين جدول ذكر نشده اما در وجود آن فرد است در آن خانه ها بنويسد و همين طور كار نيكي كه در انجام آن كاهل است و مي خواهد به آن زينت يابد.

انشاالله که همه با هم بتوانیم با عملی کردن این 15 قدم از قدم های خودسازی، از غفلت خودمان و از موانع ظهور حضرت صاحب الزمان عج ، بکاهیم.

لینکهای دانلود

مطالب مرتبط